<title_newspaper=Przekrj> 
<title_article=Ndznicy na ekranie> 
<author_1=Leon Bukowiecki>
<author_2=> 
<language=pl> 
<style=press>
<year="1952">
<month="5">
<date=1952-05-11>
<period=w>
<status=1_obieg>
<support=paper>
Gdy may Wiktor Hugo mia 10 lat, w r. 1812, by wiadkiem aresztowania republikaskiego generaa cesarstwa Lahorie. Na chwil przed aresztowaniem genera spojrza uwanie na maego Wiktora i  mimo obecnoci wielu osb dorosych  do niego zwrci swe ostatnie sowa: Moje dziecko, pamitaj: najwaniejsza jest wolno.
Sowa te musiay zapa gboko w wyobrani dziecka. A walka o wolno czy si zawsze w jedno z walk o pokj. Oto fragmenty z przemwie Hugo:
Wojny agresywne, ktre niewtpliwie zawieraj w sobie pierwiastki bandytyzmu, s potpione przez uczciw cz ludzkoci. Czy ycie w pokoju jest rzeczywicie niemoliwe?  Nadejdzie na pewno epoka, w ktrej nie bdzie si myle w pierwszym rzdzie o armacie, o strzelbie, w ktrej bro nie bdzie symbolizowaa najwyszych cnt (wstp do Przewodnika po Paryu, 1867 r.). Albo, mwic do robotnikw tekstylnych w Lyonie w r. 1877: O czym myl krlowie?  o wojnie. O czym myl ludy?  o pokoju. Obywatele! Pokj zwyciy!
Posuchajmy jeszcze sw Wiktora Hugo przed 85 laty:
W XX wieku istnie bdzie nard wspaniay, mylcy pokojowo, przyjacielski dla caej ludzkoci Nard ten bdzie uwaa rozlew krwi za niepotrzebny Nard ten nie bdzie si zachwyca wielkimi liczbami trupw
Opis masakry pod Waterloo w Ndznikach to ilustracja hase pokoju i potpienia wojen agresywnych, posta ciganego przez wadze nieszczliwca Valjeana  to symbol walki o wolno spoeczn. Jaka bya bowiem wina Valjeana? Z godu ukrad kawaek chleba. Jaka bya kara?  Galery, a po galerach ukrywanie si przed Javertem, symbolem znienawidzonej wadzy reakcji.
Gorcy protest Wiktora Hugo przeciwko uciskowi i niesprawiedliwoci nigdzie nie wyrazi si tak mocno jak w Ndznikach"; powie ta jest niemal gotowym scenariuszem filmowym.
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>